Szkoła Podstawowa Nr 2 Augustowie to szkoła z tradycjami. Od 17 maja 1991 roku nosi imię Zygmunta Augusta. W 1992 roku szkoła otrzymała certyfikat przynależności do Europejskiej Sieci Szkół Promujących Zdrowie. Jako jedna z 14 szkół w Polsce realizowaliśmy 3 letni projekt pilotażowy zaproponowany przez Światową Organizację Zdrowia. Wiąże to naszą szkołę z procedurą i modelem działań przyjętych dla Europejskiej Sieci Szkół.

Nauczyciele naszej szkoły aktywnie współpracują ze środowiskiem lokalnym, dostrzegając jego potrzeby i wychodząc im naprzeciw. Przyczyniło się to do utworzenia w 1998 roku pierwszej klasy integracyjnej w naszej szkole.

Integracja to, najogólniej mówiąc, wspólne wychowanie i nauczanie dzieci zdrowych i niepełnosprawnych o różnych możliwościach rozwojowych. Jej idea oparta jest na poglądzie, według którego podstawą wychowania i nauczania jest zrozumienie potrzeb dziecka i jak najlepsze ich zaspokojenie. W nauczaniu integracyjnym odrzuca się formalizm dydaktyczny, koncentrując się na dziecku, jego aktualnych potrzebach, możliwościach, uzdolnieniach i zainteresowaniach. Integracja jest wartością nie tylko dla dzieci niepełnosprawnych. Jest szansą dla wszystkich dzieci na kształcenie się w warunkach bardziej przychylnych wszechstronnemu rozwojowi osobowości. Obecnie mamy osiem takich klas na sześciu poziomach edukacyjnych, a uczy się w nich 31 dzieci sprawnych inaczej. Niewątpliwym plusem jest mała liczba uczniów (do 20 uczniów w klasie) oraz dwóch nauczycieli pracujących z dziećmi równolegle. Taka praca pozwala zapewnić dziecku rozwój na miarę jego możliwości. Każde dziecko może uczyć się, choć nie wszyscy uczą się tego samego i w tym samym tempie. Do klas integracyjnych przyjmowani są uczniowie po uzyskaniu orzeczenia z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w zakresie następujących niepełnosprawności: uszkodzenia narządów zmysłu (wzrok, słuch), dzieci z niepełnosprawnością fizyczną (uszkodzenia narządu ruchu, przewlekłe schorzenia narządów wewnętrznych), dzieci z niepełnosprawnością psychiczną, z zaburzeniami zachowania (nadpobudliwość), dzieci autystyczne i ze sprzężeniem mikrodeficytów. Kwalifikacja dzieci zdrowych odbywa się na podstawie podania złożonego do dyrektora szkoły i analizy dokumentacji dziecka. Optymalne warunki rozwoju uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zapewnia wysoko wykwalifikowana kadra pedagogiczna oraz różnorodne formy zajęć, a wśród nich zajęcia rewalidacji indywidualnej, korekcyjno-kompensacyjne, wyrównawcze, logopedyczne i zajęcia z gimnastyki korekcyjnej. Opieka rewalidacyjna zawiera w sobie szereg oddziaływań zmierzających do: kompensowania brakujących lub zaburzonych procesów psychicznych i fizycznych; korygowania zaburzonych procesów psychicznych i fizycznych poprzez stosowanie różnego rodzaju zabiegów dydaktyczno-wychowawczych; usprawnianie procesów psychicznych i fizycznych, które polega na prowadzeniu specjalnych ćwiczeń i zabiegów dydaktyczno-wychowawczych. Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne to działania o charakterze naprawczo-wyrównawczym, przeznaczone dla uczniów, u których nieprawidłowości rozwojowe utrudniają opanowanie określonych umiejętności. Celem tych zajęć jest wyrównywanie braków spowodowanych zaburzeniami funkcji poznawczych i motorycznych w takich sferach, jak: funkcje percepcyjno-motoryczne, funkcje językowe, orientacja w schemacie ciała i przestrzeni, pamięć, uwaga, ryzyko dysleksji rozwojowej, zaburzenia słuch fonematycznego. Zajęcia te prowadzą i dokonują kwalifikacji w oparciu o określoną procedurę diagnostyczną nauczyciele, posiadający przygotowanie w zakresie terapii pedagogicznej. Niewątpliwie w usprawnianiu zaburzonych funkcji istotną rolę odgrywają pomoce dydaktyczne, które nauczyciel wykorzystuje w swojej pracy. Dostrzegając potrzeby uczniów i nauczycieli, dyrektor szkoły Marek Sznejder zadbał o przeprowadzenie remontu w sali, w której prowadzą zajęcia nauczyciele z dziećmi o różnych rodzajach niepełnosprawności. Pracownia została odmalowana i wyposażona w nowe szafki i stoliki o dwóch poziomach wysokości. Niewątpliwym sukcesem jest wyposażenie salki rewalidacyjnej w środki dydaktyczne, zakupione przez Ministerstwo Edukacji i Nauki w ramach realizacji projektu. Zakup nowoczesnego sprzętu ułatwiającego kształcenie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – część I – dostawa środków dydaktycznych do szkół specjalnych, integracyjnych oraz oddziałów integracyjnych w szkołach ogólnodostępnych. Projekt ten współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Szkoła otrzymała środki dydaktyczne nieodpłatnie o łącznej wartości 54 129,00 zł. W urządzenie salki włączyli się nauczyciele pracujący w klasach integracyjnych i nie tylko. Wszystkie pomoce zostały skatalogowane i umieszczone w nowych, kolorowych szafkach. Na ścianach zawieszono tablice magnetyczne o różnorodnej tematyce, usprawniające głównie koordynację wzrokowo-ruchową i orientację przestrzenną oraz wzbogacające wiedzę ucznia o otaczającym świecie. Niezwykle ciekawą i oryginalną pomocą jest przeglądarka do prezentacji dynamicznych z zestawem plansz. Efekty świetlne i bogata tematyka przedstawionych sytuacji pobudzają wyobraźnię i rozwijają wypowiedzi uczniów. W zestawie pomocy znajdują się kolorowe domina słowno-obrazkowe, historyjki obrazkowe z zestawem prezentacji oraz dynamiczne zbiory – elementy do gier. Aktywizują one procesy myślowe oraz wzbogacają słownictwo dzieci. Stymulację sprawności manualnej i koordynacji wzrokowo-ruchowej zapewniają pomoce typu: wzorniki i szablony do nauki pisania i odwzorowywania, zestaw tablic do pisania i „Wyszywanki bez igły”. Wyrównywanie braków w zakresie edukacji polonistycznej, matematycznej i środowiskowej ułatwiają kolorowe układanki, znaki i cyfry matematyczne, „lizaki” cyfrowe, zegar dobowy ilustrowany lub pakiety edukacyjne. Wszystkie pomoce wykonane są z estetycznych, trwałych, lekkich i kolorowych materiałów. Pozwalają uatrakcyjnić zajęcia, zainteresować uczniów i niewątpliwie osiągać lepsze efekty w usprawnianiu zaburzonych funkcji. Z myślą o dzieciach sprawnych inaczej w pakiecie umieszczono kasety video „Za szklaną szybą” – z językiem migowym oraz kasety magnetofonowe „Dźwięki wokół nas”. Dodatkowym atutem pracowni są: wieża audio, zakupiona przez dyrektora szkoły, dzięki której możemy realizować zajęcia muzyczno-ruchowe. W pracowni terapeutycznej zainstalowany jest komputer, umożliwiający korzystanie z programów multimedialnych. Uczenie się z wykorzystaniem komputera jest dla dzieci niezwykle atrakcyjne. Samo już pozytywne nastawienie ucznia powoduje zwiększenie skuteczności oddziaływań dydaktyczno-wychowawczo-terapeutycznych w procesie edukacyjnym.

Przeprowadzone badania pedagogiczno-psychologiczne dowiodły, że zastosowanie komputera znacznie podnosi efekty nauczania, a także wyzwala większe zainteresowanie i aktywność uczniów w porównaniu z innymi środkami dydaktycznymi. Dzięki programom komputerowym nauka staje się atrakcyjniejsza i w mniejszym stopniu oparta jest na przekazie nauczyciela, a w większym na aktywnym udziale uczniów. Multimedialność programów sprawia, że dziecko obok słowa otrzymuje również obraz, dźwięk, a nawet animację – wszystko kolorowe, ciekawe graficznie i kompozycyjnie. W naszej pracowni nauczyciele terapeuci korzystają przede wszystkim z programów edukacyjnych dla dzieci. Są to programy WSiP-u „Klik uczy ortografii”, „Klik uczy liczyć w zielonej szkole” oraz program ogólnorozwojowy „Porusz umysł”. Posługując się tymi programami, można nie tylko diagnozować poziom wiedzy uczniów, ale także doskonalić ich umiejętności i utrwalać wiedzę. Kontakt z komputerem może być nagrodą za efektywną pracę na zajęciach i za koleżeństwo. „Klik uczy liczyć w zielonej szkole” obok treści matematycznych zawiera dużo wiadomości przyrodniczych. Menu programu to interaktywna mapka z 8 środowiskami; miastem, domem, ogrodem, łąką, parkiem, lasem, stawem i górami. Poprzez zabawę dziecko poznaje przyrodę i wykonuje mnóstwo działań arytmetycznych. Z programu „Klik uczy ortografii” mogą korzystać zarówno dzieci klas pierwszych, jak też uczniowie starsi. Zamiast żmudnych ćwiczeń oferujemy uczniom 100 fascynujących zabaw komputerowych, podczas których dziecko utrwala znajomość zasad ortograficznych i łatwiej zapamiętuje prawidłową pisownię. Program ogólnorozwojowy „Porusz umysł” skierowany jest nie tylko do dzieci z różnymi deficytami, ale również do uczniów zdolnych, pragnących doskonalić swoje umiejętności. Mogą skorzystać z niego też uczniowie nieodnoszący sukcesów szkolnych, posiadający słabą motywację do nauki. Składa się on z różnorodnych, stopniowanych pod względem trudności ćwiczeń, mogących wpływać na usprawnianie takich funkcji, jak; pamięć, koncentracja uwagi, spostrzeganie, analiza i synteza wzrokowa, słuchowa, myślenie logiczne i abstrakcyjne, rozumienie matematyczne. Pomoce z salki rewalidacyjnej mogą wykorzystywać do pracy z uczniami wszyscy nauczyciele naszej szkoły. Pieczę nad salą sprawuje prekursor i lider klas integracyjnych pani Alina Makar.

Cieszymy się, że potrzeby dzieci sprawnych inaczej są dostrzegane w środowisku. Mamy nadzieję, że część II pakietu edukacyjnego wkrótce wzbogaci naszą pracownię.

 Bożena Tykocka i Małgorzata Nowalska